Habang umuusad ang kwento, ang personal na mga suliranin sa pag-ibig ng mga tauhan ay sumasalamin sa mas malaking isyu ng lipunan. Ipinapakita rito ang hidwaan ng mga mahihirap (mga manggagawa at magsasaka) at ng mga mayayaman o naghaharing uri (mga nagmamay-ari ng lupa at negosyante). Ang nobelang ito ay kilala sa paglalarawan ng diskriminasyon at pang-aapi na nararanasan ng mga ordinaryong mamamayan.

: Isang mamamahayag na sumusuporta sa kilusang manggagawa. Bagama't galing sa hirap, siya ay umiibig kay Teta , isang mayamang dalaga na nakatakdang ikasal sa ibang lalaki.

Gayunpaman, ang pag-ibig na ito ay sinusubok ng tinatawag na "salawahan" o pabago-bagong ihip ng kapalaran at lipunan. Ang mga karakter ay nahaharap sa pagpili: Susundin ba nila ang dikta ng kanilang puso, o susuko sila sa pressure ng naghaharing uri at ng mga dayuhang mananakop? 2. Sosyalismo at Pakikibaka ng Manggagawa

Ang nobela ay umiikot sa buhay, mga pagsubok, at pakikibaka ng mga pangunahing tauhan na naghahanap ng katotohanan sa gitna ng mapagkunwaring lipunan. Bagamat ang detalyadong balangkas (plot) ay nagpapakita ng iba't ibang suliranin ng mga manggagawa, magsasaka, at ng naghaharing uri, ito ang pangkalahatang daloy ng nobela:

Ang nobelang ito ay unang lumabas sa pahayagang Ang Mithi at muling inilimbag noong 1912 sa aklat na Nobela at Dulang Tagalog . Higit itong kilala bilang paunang-akda bago ang mas tanyag na nobela ni Santos na Banaag at Sikat .

"Hindi ako galit, Ramon. Ako ay nalulungkot. Hindi dahil iniwan mo ako sa simbahan, kundi dahil natuklasan kong hindi mo alam kung sino ang tunay mong minamahal. Ang isang pusong salawahan ay hindi kayang magbigay ng kaligayahan sa iba sapagkat hindi ito buo."

Ang ay marahil ang eksena kung saan nahaharap ang bida sa isang pagpilian: mananatili ba siya sa babaeng mapagpanggap o babalik siya sa babaeng tunay na nagmamahal sa kanya?

Sa bandang huli, narealize ni Ramon na ang tunay na pag-ibig ay hindi matatagpuan sa panandaliang gana o tukso. Ang pagiging salawahan ay nagbubunga lamang ng kasawian at pagkasira ng tiwala. Ang nobela ay nagtatapos sa pagtatanto ni Ramon kung sino talaga ang karapat-dapat sa kanyang pagmamahal, ngunit madalas ay may kalakip na aral na mahirap matutunan—ang halaga ng katapatan. III. Mga Tauhan at Simbolismo

Si Lope K. Santos, Kilala bilang “Ama ng Balarilang Pilipino,” ay hindi lamang isang linggwista kundi isang makapangyarihang manunulat ng mga nobelang naglalarawan ng lipunan at damdaming Pilipino. Isa sa kanyang mga kilalang akda ay ang “Salawahang Pag-ibig” (na kadalasang ikinukwento bilang maikling kuwento o nobelleta). Ang salitang “salawahan” ay nangangahulugang dalawahan o may pag-aalinlangan sa pagitan ng dalawa. Sa kontekstong ito, tinutukoy nito ang isang pusong nahahati sa dalawang magkaibang uri ng pagmamahal.

: Ang magkakaibang paraan ng paghahangad ng pagbabago sa lipunan.

Ang at mga naging kontribusyon ni Lope K. Santos sa panitikang Tagalog Ang mga tauhan sa partikular na nobelang ito Transcript FM 11 | PDF - Scribd

Ang mga may-akda ng mga prosa tulad ng Salawahang Pag-ibig ay "sentimental and opted more for romantic escapades than for burning issues of the day."